مزاج چشم: مزاج خالص ندارد و مرکب است.

– اگر گرم تر باشد: حرکات سریع چشم، سرخی چشم، مشخص بودن رگ ها در چشم

– اگر سرد تر باشد: حرکات کند چشم (سر را تکان میدهد)، مشخص نبودن رگ های چشم، مات بودن سفیدی چشم

– اگر خشک تر باشد: کوچک بودن چشم، خشکی چشم، نازکی رگ ها

– اگر مرطوب تر باشد: بزرگی چشم، ترشحات زیاد چشم، قی بالا (به شرط عفونی نبودن)

مزاج معده: باید سرد و تر (بلغم) باشد.

– اگر گرم تر باشد: غذا را سریع هضم کرده و از بدن خارج می کند

– اگر سرد تر باشد: میل به غذای سرد، باد معده ترش

– اگر خشک تر باشد: عطش زیاد، تمایل به خشکی و بدتر شدن با آن (می بایست همراه غذا آب بنوشد)

– اگر مرطوب تر باشد: تشنگی کم، تمایل به تری

مزاج کبد: باید گرم و تر (دم) باشد.

– اگر گرم تر باشد: موهای زیاد روی شکم، گشادی رگ ها، گرمی خون و اندام ها، تولید صفرای زیاد

– اگر سرد تر باشد: تنگ و باریک بودن رگ ها، کمی رطوبت داخل رگ ها (کم خونی)، عدم موی روی شکم، سردی خون و اندام ها

– اگر خشک تر باشد: بدن خشک، رگ های سفت، غلظت خون، کمی حجم خون

– اگر مرطوب تر باشد: نرمی اندام ها، رگ های نرم، رطوبت بالا در خون

مزاج قلب: باید گرم و خشک (صفرا) باشد.

– اگر گرم تر باشد: نبض و تنفس عظیم و سریع و متواتر، شجاع، بانشاط، با گرما خشمگین می شوند، شتابزده، موی زیاد در سینه آقایان

– اگر سرد تر باشد: نبض و تنفس سنگین و کند، کسل، بی نشاط، سینه بدون مو

– اگر خشک تر باشد: نبض سنگین و محکم، لجباز، آرام ولی در صورت عصبانی شدن بدون کنترل است

– اگر مرطوب تر باشد: نبض نرم، آرام، متغیر

مزاج مغز: باید سرد و تر (بلغم) باشد.

– اگر گرم تر باشد: سرخی صورت و چشم، سردرد در محیط گرم، کاهش خواب، زیرک ولی متغیرالرای

– اگر سرد تر باشد: صافی و لختی موی سر، آب بینی و مخاطی بالا، افزایش خواب

– اگر خشک تر باشد: حواص قوی، کاهش خواب، مجعد بودن مو، تاسی زودرس، عدم ترشح دماغی

– اگر مرطوب تر باشد: کندی حواس، افزایش نزله، افزایش خواب، فراموش کار، متغیر الرای

معرفی اندام‌هایی که دارای طبیعت گرم هستند:

اعضایی مانند روح و قلب، خون، کبد، ریه, لحم یا گوشت، عضله، طحال، کلیه، شریان، ورید و پوست دارای طبیعت گرم هستند، البته پوست بدن متعادل‌ترین طبع را دارد.

معرفی اندام‌هایی که دارای طبیعت سرد هستند:

اعضا یا اندام‌هایی مانند بلغم، شحم یا چربی، مو، استخوان، غضروف، رباط، وتر، غشا، عصب، نخاع، دماغ یا مغز دارای طبیعت ذاتی سرد هستند.

معرفی اندام‌هایی که طبیعت تر دارند:

بلغم، خون، سمین (چاقی)، شحم یا چربی، دماغ یا مغز، نخاع، لحم پستان و انثیین یا تخمدان‌ها، ریه، کبد، طحال، کلیه، عضله و پوست همه دارای طبیعت تر هستند.

معرفی اندام‌هایی که دارای طبیعت خشک هستند:

مو، استخوان، غضروف، رباط، وتر، غشا، شریان، ورید، عصب حرکت، قلب، عصب حسی و پوست دارای طبیعت خشک هستند.

برای پیدا کردن طبع اصلی اندام‌ها باید در این ۴ نوع طبیعت جستجو کنید، به‌عنوان مثال کبد جزو اندام‌هایی است که هم گرم و هم تَر پس طبیعت آن گرم و تَر است یا قلب که جزو اندام‌هایی است که هم گرم و هم خشک است, پس طبیعت آن گرم و خشک می‌شود.

شناخت کلی مزاج مهم ترین اعضای بدن

قلب گرم‌ترین و خشک‌ترین عضو بدن است؛ زیرا تنها عضو پرحرکت است که لازمه حرکت زیاد آن حرارت و خشکی زیاد است و اگر قلب این حرارت و خشکی را از دست بدهد بزرگ، تنبل و دچار نارسایی می‌شود.

کبد گرم‌ترین و مرطوب‌ترین عضو است زیرا مهمترین عامل رشد و تغذیه بدن است و رشد و نمو بدن با گرمی و رطوبت کافی به وجود می‌آید.

استخوان سردترین عضو است و غلبه خاک عنصری در آن باعث سخت بودن و ثبات می‌شود. غلبه رطوبت بر استخوان سبب نرمی استخوان می‌شود.

چربی، سرد و تر است و افرادی که کم‌ فعالیت می‌کنند دچار تجمع چربی و پدیده چاقی می‌شوند.

همچنین مغز هم سرد و تر آفریده شده تا به علت ورود اطلاعات فراوان دچار غلبه گرمی و خشکی نشود. غلبه گرمی و خشکی بر مغز موجب تحریک‌پذیری، بی‌خوابی و اضطراب می‌شود.

دست و انگشتان، نیز معتدل‌ترین عضو بدن هستند.

اندام ها دارای مزاج گرم (به ترتیب اولویت)

_گرم ترین اندام‌های بدن انسان، روان (روح ) است و دل (قلب) که خواستگاه روان است.

_خون که با وجود منشاء ش از کبد به مناسبت اصطحکاک دائم با قلب از کبد گرم تر شده است.

_کبد که شبیه خون لخته شده است.

_گوشت که از لحاظ گرمی پس از کبد قرار می‌گیرد.

_ماهیچه‌ها که گرمای آن‌ها به سبب آمیزش با عصب و زرد پی (رباط) از گوشت ساده کم‌تر است.

_طحال که خون در آن به رنگ تیره (سیاه =سودا) در امده است (منشا بیماری سودا طحال است).

_کلیه که خون در چهار چوب ساختمانی آن زیاد است.

_دسته رگ های ضرباندار (شریان ‌ها یا سرخرگ ‌ها)

_پوست معتدل کف دست.

اندام های دارای مزاج سرد (به ترتیب اولویت)

_بلغم

_پیه (دنبه = بافت همبند)

_چربی ( روغن خون یا بافت‌ها )

_مو

_استخوان

_غضروف

_زرد پی (رباط)

_وتر (تاندون)

_غشاء (شامه یا صفاق)

_عصب

_نخاع

_مغز

_پوست

اندام های دارای مزاج مرطوب (به ترتیب اولویت)

_بلغم

_خون

_چربی

_پیه

_مغز

_نخاع

_گوشت پستان و بیضه ها

_ریه

_کبد

_طحال

_کلیه

_ماهیچه

_پوست

اندام های دارای مزاج خشک (به ترتیب اولویت)

_مو

_استخوان

_غضروف

_زرد پی

_وتر

_غشاء

_شریان ها

_وریدها

_عصب حرکتی (این عصب سرد تر و خشک تر از حد اعتدال است)

_عصب حسی

_قلب

_پوست

در آخر باید بگوییم که مزاج شناسی اعضای بدن ، می‌تواند برای درمان بیماری های مختلف به ما کمک کند تا داروی مورد نظر با توجه به مزاج اعضای بدن تجویز شود و بدانیم که بیماری هایی که عارض می‌شوند از طریق چه داروهایی باید درمان شوند.

مزاج چشم: مزاج خالص ندارد و مرکب است.

– اگر گرم تر باشد: حرکات سریع چشم، سرخی چشم، مشخص بودن رگ ها در چشم

– اگر سرد تر باشد: حرکات کند چشم (سر را تکان میدهد)، مشخص نبودن رگ های چشم، مات بودن سفیدی چشم

– اگر خشک تر باشد: کوچک بودن چشم، خشکی چشم، نازکی رگ ها

– اگر مرطوب تر باشد: بزرگی چشم، ترشحات زیاد چشم، قی بالا (به شرط عفونی نبودن)

مزاج معده: باید سرد و تر (بلغم) باشد.

– اگر گرم تر باشد: غذا را سریع هضم کرده و از بدن خارج می کند

– اگر سرد تر باشد: میل به غذای سرد، باد معده ترش

– اگر خشک تر باشد: عطش زیاد، تمایل به خشکی و بدتر شدن با آن (می بایست همراه غذا آب بنوشد)

– اگر مرطوب تر باشد: تشنگی کم، تمایل به تری

مزاج کبد: باید گرم و تر (دم) باشد.

– اگر گرم تر باشد: موهای زیاد روی شکم، گشادی رگ ها، گرمی خون و اندام ها، تولید صفرای زیاد

– اگر سرد تر باشد: تنگ و باریک بودن رگ ها، کمی رطوبت داخل رگ ها (کم خونی)، عدم موی روی شکم، سردی خون و اندام ها

– اگر خشک تر باشد: بدن خشک، رگ های سفت، غلظت خون، کمی حجم خون

– اگر مرطوب تر باشد: نرمی اندام ها، رگ های نرم، رطوبت بالا در خون

مزاج قلب: باید گرم و خشک (صفرا) باشد.

– اگر گرم تر باشد: نبض و تنفس عظیم و سریع و متواتر، شجاع، بانشاط، با گرما خشمگین می شوند، شتابزده، موی زیاد در سینه آقایان

– اگر سرد تر باشد: نبض و تنفس سنگین و کند، کسل، بی نشاط، سینه بدون مو

– اگر خشک تر باشد: نبض سنگین و محکم، لجباز، آرام ولی در صورت عصبانی شدن بدون کنترل است

– اگر مرطوب تر باشد: نبض نرم، آرام، متغیر

مزاج مغز: باید سرد و تر (بلغم) باشد.

– اگر گرم تر باشد: سرخی صورت و چشم، سردرد در محیط گرم، کاهش خواب، زیرک ولی متغیرالرای

– اگر سرد تر باشد: صافی و لختی موی سر، آب بینی و مخاطی بالا، افزایش خواب

– اگر خشک تر باشد: حواص قوی، کاهش خواب، مجعد بودن مو، تاسی زودرس، عدم ترشح دماغی

– اگر مرطوب تر باشد: کندی حواس، افزایش نزله، افزایش خواب، فراموش کار، متغیر الرای

معرفی اندام‌هایی که دارای طبیعت گرم هستند:

اعضایی مانند روح و قلب، خون، کبد، ریه, لحم یا گوشت، عضله، طحال، کلیه، شریان، ورید و پوست دارای طبیعت گرم هستند، البته پوست بدن متعادل‌ترین طبع را دارد.

معرفی اندام‌هایی که دارای طبیعت سرد هستند:

اعضا یا اندام‌هایی مانند بلغم، شحم یا چربی، مو، استخوان، غضروف، رباط، وتر، غشا، عصب، نخاع، دماغ یا مغز دارای طبیعت ذاتی سرد هستند.

معرفی اندام‌هایی که طبیعت تر دارند:

بلغم، خون، سمین (چاقی)، شحم یا چربی، دماغ یا مغز، نخاع، لحم پستان و انثیین یا تخمدان‌ها، ریه، کبد، طحال، کلیه، عضله و پوست همه دارای طبیعت تر هستند.

معرفی اندام‌هایی که دارای طبیعت خشک هستند:

مو، استخوان، غضروف، رباط، وتر، غشا، شریان، ورید، عصب حرکت، قلب، عصب حسی و پوست دارای طبیعت خشک هستند.

برای پیدا کردن طبع اصلی اندام‌ها باید در این ۴ نوع طبیعت جستجو کنید، به‌عنوان مثال کبد جزو اندام‌هایی است که هم گرم و هم تَر پس طبیعت آن گرم و تَر است یا قلب که جزو اندام‌هایی است که هم گرم و هم خشک است, پس طبیعت آن گرم و خشک می‌شود.

شناخت کلی مزاج مهم ترین اعضای بدن

قلب گرم‌ترین و خشک‌ترین عضو بدن است؛ زیرا تنها عضو پرحرکت است که لازمه حرکت زیاد آن حرارت و خشکی زیاد است و اگر قلب این حرارت و خشکی را از دست بدهد بزرگ، تنبل و دچار نارسایی می‌شود.

کبد گرم‌ترین و مرطوب‌ترین عضو است زیرا مهمترین عامل رشد و تغذیه بدن است و رشد و نمو بدن با گرمی و رطوبت کافی به وجود می‌آید.

استخوان سردترین عضو است و غلبه خاک عنصری در آن باعث سخت بودن و ثبات می‌شود. غلبه رطوبت بر استخوان سبب نرمی استخوان می‌شود.

چربی، سرد و تر است و افرادی که کم‌ فعالیت می‌کنند دچار تجمع چربی و پدیده چاقی می‌شوند.

همچنین مغز هم سرد و تر آفریده شده تا به علت ورود اطلاعات فراوان دچار غلبه گرمی و خشکی نشود. غلبه گرمی و خشکی بر مغز موجب تحریک‌پذیری، بی‌خوابی و اضطراب می‌شود.

دست و انگشتان، نیز معتدل‌ترین عضو بدن هستند.

اندام ها دارای مزاج گرم (به ترتیب اولویت)

_گرم ترین اندام‌های بدن انسان، روان (روح ) است و دل (قلب) که خواستگاه روان است.

_خون که با وجود منشاء ش از کبد به مناسبت اصطحکاک دائم با قلب از کبد گرم تر شده است.

_کبد که شبیه خون لخته شده است.

_گوشت که از لحاظ گرمی پس از کبد قرار می‌گیرد.

_ماهیچه‌ها که گرمای آن‌ها به سبب آمیزش با عصب و زرد پی (رباط) از گوشت ساده کم‌تر است.

_طحال که خون در آن به رنگ تیره (سیاه =سودا) در امده است (منشا بیماری سودا طحال است).

_کلیه که خون در چهار چوب ساختمانی آن زیاد است.

_دسته رگ های ضرباندار (شریان ‌ها یا سرخرگ ‌ها)

_پوست معتدل کف دست.

اندام های دارای مزاج سرد (به ترتیب اولویت)

_بلغم

_پیه (دنبه = بافت همبند)

_چربی ( روغن خون یا بافت‌ها )

_مو

_استخوان

_غضروف

_زرد پی (رباط)

_وتر (تاندون)

_غشاء (شامه یا صفاق)

_عصب

_نخاع

_مغز

_پوست

اندام های دارای مزاج مرطوب (به ترتیب اولویت)

_بلغم

_خون

_چربی

_پیه

_مغز

_نخاع

_گوشت پستان و بیضه ها

_ریه

_کبد

_طحال

_کلیه

_ماهیچه

_پوست

اندام های دارای مزاج خشک (به ترتیب اولویت)

_مو

_استخوان

_غضروف

_زرد پی

_وتر

_غشاء

_شریان ها

_وریدها

_عصب حرکتی (این عصب سرد تر و خشک تر از حد اعتدال است)

_عصب حسی

_قلب

_پوست

در آخر باید بگوییم که مزاج شناسی اعضای بدن ، می‌تواند برای درمان بیماری های مختلف به ما کمک کند تا داروی مورد نظر با توجه به مزاج اعضای بدن تجویز شود و بدانیم که بیماری هایی که عارض می‌شوند از طریق چه داروهایی باید درمان شوند.